[2011-12]  [ 2010-2008]  [ 2007 →]

Een schilderij van Michael Markwick kun je vergelijken met een botsing waarbij de dingen in elkaar gedrukt worden en vervolgens weer op het punt staan om uit elkaar te spatten. Oorlog, televisie, jeugd, natuur, kunst en het menslijk lichaam zijn begrippen die, met gevoelens van zowel heimwee als afkeer, het werk van Michael Markwick vormgeven . Een boom versplintert het schilderijoppervlak gelijk een steen die een ruitverbrijzelt. Een wolk verhult de opdoemende vorm van een kamikaze bommenwerper. Of is het een engel? Een insect? Vormen die verwijzen naar bomen houden lichaamsdelen als vreemde vruchten in hun greep. De gelaagdheid in zijn schilderijen bestaat uit tegengestelde krachten: het bittere en het zoete, het troosteloze en het aangename, het bevuilde en het zuivere, het kosmische en het aardse.

De manier waarop Markwick zijn verf gebruikt, is analoog aan deze botsingen. Tijdens het schilderproces worden de beelden voortdurend uitgewist en hersteld. Een botsing tussen kleur en doek, parallel aan het onderwerp. De verfstreken zijn als littekens, drukken zich samen en dijen uit. De verf barst en druipt in intens gecomprimeerde lagen van opeengestapelde geschiedenissen. Dit veroorzaakt een oppervlaktespanning. De laatste verflaag wordt echter strak uitgesmeerd waardoor het voorspelbare en het onbestemde ongemakkelijk op elkaar botsen. Ook zijn kleurgebruik vibreert in een angstig spanningsveld van decoratie en geweld. De kleuren zijn gelijktijdig oplichtend en dof. Bleke tinten groen en rood met al hun zoete verkoopbaarheid van het retro design interieur botsen met zwarten en grijzen die een vernietigende loopgravenoorlog suggereren. Er is iets gebeurd en er gaat iets gebeuren.

Het fysieke van deze schilderijen met hun gelaagdheid—die ontstaat tijdens het werkproces door lagen toe te voegen en weer te verwijderen, de gedurfde contrasten en de agressieve verbeelding—suggereren ook Markwick’s interesse in de Nederlandse en Duitse traditie van expressionistische houtsneden. Daarnaast refereren de schilderijen aan een breed spectrum binnen de kunstgeschiedenis. Wezenlijk voor het werk van Markwick zijn de zestiende-eeuwse apocalyptische werken van kunstenaars zoals Pieter Brueghel de Oude en Matthias Grünewald.Verwijzingen naar Otto Dix en Max Beckman vermengen zich met de vreemde visionaire schilderijen van Henry Darger. Toch is ook de eigentijdse, alledaagse cultuur aanwezig in Markwick’s schilderijen met kwesties als de consumptie maatschappij, vervuiling en de hedendaagse technologie. Zo komen webdesign en graffiti in zijn werk aan de oppervlakte. De milieuvervuiling, genocide, martelingen, militarisme, honger en ziekte sijpelen zijn schilderijen binnen op een manier die even subtiel en alarmerend is als in Brueghel’s ‘Triomph of Death’.

De persoonlijke geschiedenis van Michael Markwick is eveneens een belangrijke factor in zijn werk. Hij belichaamt een gecompliceerde mengeling van etnische, nationale en klasse afkomst. De bomen in zijn recente schilderijen representeren de typisch troosteloze bomen niet ver van het woonwagenpark waar hij opgroeide in Michigan, U.S.A.. Een klein woud met rottende moerassen en stadsafval aan de randen van de wereldstad. Vervuilde en aaneengeklitte ondoordringbare bossen. Zijn schilderijen vertegenwoordigen echter een breder perspectief die rechtstreeks voortkomt uit zijn raciale pluraliteit. Zijn werken zijn tweeslachtig en bezitten een diepe vorm van ironie en niet die van de gladde ironie, de flauwe of misplaatste grap. Hij gebruikt de conventies van het schilderen die op hun retour zijn. Zoals in het werk van Francis Bacon gebruikt Markwick in zijn Romantisch expressionistische vocabulaire het heroïsche als kritiek op een cultuur die van de vrijheid en het individu een fetisj maakt. Michael Markwick adopteert de taal van het expressionisme als teken, gecombineerd met cultuuruitingen die geen onderscheid maken mengeling tussen hoge en lage cultuur zoals bij voorbeeld Brueghel en het Japanse anime tekenfilm genre. Hij creëert verdwaalde angst in deze mix van geschiedenis, pop cultuur en mythologie.

Timothy van Laar; Professor of Art , University of Illinois Jan 2009
Vrij vertaald naar het Nederlands door Ineke Voorsteegh/ Jeroen Olthof